Het boek De Keten gebroken van drs. J.G. Hoekstra heeft meerdere reacties opgeroepen van de kant van Odd Fellows zelf. Sommigen reageren zonder het boek gelezen te hebben, terwijl anderen eerst het boek lezen en vervolgens hun reactie onder woorden brengen.

Ten einde recht te doen aan de gevoelens, die leven bij verschillende Odd Fellows hebben wij gemeend er goed aan te doen deze reacties te plaatsen.

Reactie Tom de Vree in huisorgaan van de Odd Fellows - zomer 2006
In het "huisorgaan" van de Odd Fellows werd in het zomernummer (2006) een officiële recensie geplaatst door Ton de Vree, vertegenwoordiger van Maasloge 16, voorheen Grootopziener in het Ordebestuur, hoofdpatriach van het unitaskampement no 4 en lid van de commisie van ritualen en de symboliek.

Volgens De Vree is het boek van Hoekstra "een giftig broddelwerkje". In zijn recensie heeft hij geen goed woord over voor het boek en voor de auteur. De Vree gaat in zijn recensie zelfs zover dat hij beweert dat het boek leugens bevat die auteur Hoekstra doelbewust (tegen beter weten in) laat staan. Alle onderbouwingen uit de uitgebreide literatuurstudie die Hoekstra aandraagt veegt de Vree in één klap van tafel door het "schijnwetenschap in optima forma" te noemen. En dat alles omdat Hoekstra schrijft vanuit zijn christelijke levensovertuiging en van mening is dat christen-zijn en Odd Fellow-zijn niet verenigbaar is met elkaar.

In dezelfde recensie bevestigt De Vree dat bij de inwijding van Odd Fellows over de gehele wereld in alle tempels van de Odd Fellows gebruik wordt gemaakt van doodskisten. Meer hierover in het artikel:
Doodskisten worden gebruikt bij de inwijding van Odd Fellows >>.

Reactie: 13 februari 2006
Ik zag dat J.G. Hoekstra een boekje over de Odd Fellows heeft geschreven. Ik kan u verzekeren dat wat in de omschrijving op uw website staat ronduit flauwekul is. De Odd Fellows van tegenwoordig zijn een open orde waar geheimzinnigheid ver te zoeken is.

Hoekstra baseert zijn onderzoek wellicht op allerlei oude geschriften, uit een tijd waar geheimen nog een functie hadden. Tegenwoordig zijn we zonder geheimen, werken we aan maatschappelijke projecten en houden zelfs open zittingen, waar iedereen bij mag zijn en waar we precies doen wat we ook in de normale zittingen doen.

Als je de websites van onze orde bekijkt, vertellen we daar erg veel. Zie bijv [naam website verwijderd om anonimiteit te waarborgen]

Pikant is dat in uw omschrijving staat dat Hoekstra de lezer 'wil overtuigen en bewegen er mee te breken'. Heeft Hoekstra een 'missie'?

Laat Hoekstra aub eens een paar loges bezoeken en zich goed laten voorlichten over de hedendaagse Odd Fellows door een paar representatieve Odd Fellows. In [....] is hij welkom, evenals ieder ander.

Reactie: 2 maart 2006

Wist u dat onze orde, de IOOF, een geheime organisatie is? Wij hebben weliswaar open avonden, waarbij wij het doel en de werkwijze van onze orde uiteenzetten, maar het niets minder dan occulte karakter van onze maçonnieke orde, nee, daar vertellen wij niets over. Niet iedereen kan zomaar toetreden, wij hebben een commissie van onderzoek en we balloteren. “Daarenboven heeft de Soevereine Grootloge in Amerika het volgende bepaald: Voor het lidmaatschap van de Orde zal te allen tijde en onder alle omstandigheden de verklaring van de candidaat vereist zijn dat hij is van het blanke ras; dat hij is van goed zedelijk gedrag en dat hij gelooft in een Opperwezen, Schepper en Onderhouder van het heelal. Het aspirant lid moet dus bij/na acceptatie niet alleen verklaren dat hij absoluut gelooft dat er ‘een Hogere Macht’ is, hij moet ook behoren tot het blanke ras.” We hebben daar ook een band met de Ku Klux Klan. Zo was kolonel Simmons, de oprichter van die terreurorganisatie, tevens Odd Fellow. Wij zoeken nieuwe kandidaten vooral bij de Lions en de Rotary, onze visvijvers. Eigenlijk best een goed idee!
Ook onze organisatie verbergt vele geheimen. “Wie is toegetreden neemt, na het op plechtige wijze afleggen van de belofte (of eed), de algemene verplichting tot geheimhouding op zich voor wat betreft het rituaal en de vele verhandelingen. De af te leggen eden of beloften wegen zwaar en de formuleringen ervan liegen er niet om. De geschiedenis laat weten dat wie als vrijmetselaar de eed of belofte verbrak, met zijn daad op soms gruwelijke wijze werd geconfronteerd – van maatschappelijk grote schade tot zelfs moord. Ook binnen de orde van Odd Fellows wordt aan eden en belofte zwaar getild. In 2001 kopte de Washington Post en de San Francisco Chronicle tegelijk met een opmerkelijk artikel: Overblijfselen van Geheim Genootschap plaatst heel de U.S. voor een raadsel. Skeletten gevonden in de oude loges van de Odd Fellows. Is daarom de zwijgzaamheid bij de Odd Fellows identiek aan die bij de vrijmetselaars?
Steeds minder vrijmetselaars willen tegenwoordig nog volhouden dat er maar drie graden zijn binnen de loge. De Odd Fellow is daarentegen op dit terrein minder eerlijk en open. Het totaal aantal graden is zeker meer dan vier en wellicht overstijgt het de veertien en gaat het richting vrijmetselarij met drieëndertig graden (en dan zijn we bij de vrijmetselaars schijnbaar nog niet uitgeteld.”
Genoeg onzin verkocht! Wij hebben zelfs relaties met het Satanisme! Hoe kom ik aan die onzin? In februari verscheen bij het Fonds Moria van Importantia Publishing het boek “De keten gebroken” van J.G. Hoekstra. De samenvatting van de uitgever, waaruit ik geput heb, bevat al zoveel halve waarheden, dat we van het boek niet meer behoeven te verwachten. Het komt uit fundamentalistische protestantse hoek en zal dus door het overgrote deel van de Nederlanders niet serieus genomen worden. Maar als u er op wordt aangesproken, weet u van het bestaan van dit lasterlijke boek.

Reactie: 20 maart 2006
Realiseert u zich dat u met het uitgeven van het boek "De keten gebroken" van drs. Hoekstra de grenzen van de vrijheid van meningsuiting hebt overschreden? De Odd fellows respecteren de opvatting van Hoekstra betreffende zijn waarheid over het geloof. Hij mag zich op basis van zijn persoonlijke opvatting echter niet schuldig maken aan laster. Het handelen van Odd Fellows en trouwens ook van de christelijke kerken in het verleden moet wel worden beschouwd in het tijdbeeld van toen. En is het niet zo dat wij met de ogen van nu - en terugblikkende - zeggen: dat was geen juiste handelwijze van de Odd fellows, van de Christelijke kerk of noemt u maar op.

De opvatting van drs. Hoekstra werd tot in de jaren 60 breed gedragen in de christelijke kerken. Hun houding dwong de Vrijmetselaarsloges en de Odd Fellowloges zich te gedragen als de schuilkerken van vroeger. Het is dan ook een gotspe dat Hoekstra de maconnieke loges verwijt hun bezinningsbijeenkomsten niet openbaar te houden. Juist nu de loges denken dat de christelijke kerken meer respect tonen voor anderen om "op een eigen wijze het geloof te beleven" en de loges daarom meer naar buiten willen treden, doet het boek dit in een klap weer teniet en dwingt de loges om net als vroeger weer een soort 'schuilkerk' te worden.

U als uitgever wordt geacht te weten waar de grenzen van de vrijheid van meningsuiting liggen. U maakt zich nu medeplichtig en brengt daarmee ook schade toe aan uw uitgeverij die algemeen (en ook door mij) wordt gezien als een gerespecteerde en ethisch handelende uitgeverij. Een boek, zoals Hoekstra heeft geschreven over de Odd fellows (feitelijk over het verre verleden van de OF) kan ook worden geschreven over de Christelijke kerken. Naast Efeziers 5:11 zouden U en Hoekstra ook eens Mattheus 7:1-3 moeten lezen.

Mogelijk is het u niet bekend, maar de geloofsrichtingen in de verschillende loges is zeer divers. Zo ken ik zelf al 5 theologen die lid zijn van de Odd Fellows, waarvan 3 actief zijn als predikant. De loge waar ik zelf lid van ben kent zelfs 7 richtingen (Nederlands hervormd, Gereformeerd (zelfs 2 stromingen), Vrijzinnig, Roomskatholiek, Joods, theosofen en 'gelovige niet-kerkelijken').

U moet zich realisren dat u met dit boek een gerespecteerde groep mensen in onze samenleving grote schade berokkent. Het boek ademt het gedachtegoed van 40 jaar geleden toen de kerken elkaar nog beschuldigden "een dwalende kerk te zijn". Misschien was het boek 40 jaar geleden in het "zuilendenken van toen" geen laster. Nu in onze huidige samenleving met haar wetgeving is het dat zeker wel. Ik weet niet goed waar ik drs. Hoekstra moet plaatsen. Een predikant van een - zoals dat in de volksmond heet - een wel zeer "zwarte kousenkerk" of is het een godsdienstfanaat. Dat laatste hoop ik niet. We zien het gevaar van een dergelijk denken in de Islamititische wereld en waar dat toe kan leiden. Laten we alsjeblieft oppassen niet dezelfde fouten te maken in onze christelijke samenleving.

De Odd fellowgemeenschap is verre van gewelddadig. Anders dan drs. Hoekstra de lezer wil doen geloven. Uw uitgeverij gaat echt niet in de fik en ook heeft Hoekstra persoonlijk niets te vrezen.
Vermoedelijk zult u en de heer Hoekstra minimaal één maar mogelijk ook 3.500 aangiftes wegens laster en wegens discriminatie tegemoet kunnen zien (artt. 137c, 137d, 261, 262, 266 Wetboek van Strafrecht). Ik betreur dat dit nodig is.

Antwoord van auteur en uitgever op voorgaande reactie:
Zowel drs. Hoekstra, als de uitgever nemen de beschuldigingen zeer serieus. Zoals op het boek en in de relevante persberichten is vermeld, ligt aan het boek uiterst grondig (mede historisch) onderzoek ten grondslag – dit juist om te voorkomen dat de Orde van de Odd Fellows of haar leden gelasterd of beledigd zouden worden. De reacties van Odd Fellows over hoogst ernstige zaken als laster en discriminatie roept bij auteur en uitgever verbazing op.

Tot op heden ontbreekt het aan een nadere onderbouwing van de zijde van Odd Fellows. Mocht deze door hen worden ingezonden dan zal de uitgever zeker overwegen deze te publiceren op deze website (mits e.e.a. technisch realiseerbaar is). Het zou de heer Hoekstra en uitgever bovendien makkelijker vallen de beschuldigingen inhoudelijk te beoordelen. Wellicht is een Odd Fellow bereid zulks alsnog te doen? Vooralsnog zien de heer Hoekstra en uitgever niet waar en op welke wijze door de publicatie van het boek De keten gebroken op onverantwoorde wijze met het fundamentele recht van de vrijheid van meningsuiting is omgegaan.

Doel van het beoogde schrijven is, zoals eerder gezegd, niet het schaden van de Orde of haar leden, noch het belemmeren van de eigen wijze van het belijden van het geloof door de leden van de Orde, maar om te laten zien dat er meer dan gegronde reden is om aan te nemen dat het lidmaatschap van de Orde en de leer van de Orde niet te rijmen zijn met het lid zijn van het Lichaam van Jezus Christus, respectievelijk met Zijn evangelie. Wat een ieder vervolgens met deze conclusie van de auteur en de ter onderbouwing daarvan door hem aangevoerde argumenten doet, is vanzelfsprekend geheel een eigen verantwoordelijkheid. (Terzijde merkt de auteur op dat de aangehaalde wettelijke bepalingen en door het gebruik van woorden als ‘schuilkerk’ en ‘geloof’ lijkt te bevestigen dat de Odd Fellowship een godsdienst of levensovertuiging uitdraagt.)

Misschien kan een evenwichtiger oordeel over het boek worden geveld wanneer we een parallel trekken met een godsdienst of levensovertuiging waar Odd Fellows zich vermoedelijk emotioneel minder mee verbonden voelen. Hiertoe heeft de auteur de navolgende vergelijking aangeleverd:

Veronderstel dat het boek niet betrekking heeft op de Orde van de Odd Fellows, maar op de Islam. Veronderstel verder dat ons land een groep mensen kent die op de vrijdag uit overtuiging het vrijdaggebed in de Moskee bezoekt en op de zondag, wederom uit overtuiging, op de voorste kerkbank zit. In die situatie zou dit boek tot deze groep van mensen zijn gericht. Op basis van de totstandkominggeschiedenis van de Islam en op basis van de inhoudelijke leer van zowel Islam als Christendom zou vervolgens beargumenteerd worden dat, en waarom beide godsdiensten onverenigbaar zijn. De schrijver zou vervolgens op grond van zijn eigen geloofsovertuiging aangeven dat iemand die tot deze groep van mensen behoort er verstandig aan zou doen de exclusieve keuze voor het Christendom te maken. In deze veronderstelde situatie zou u toch zeker niet willen zeggen dat een dergelijk boek lasterend of discriminerend van aard is voor de Islamitische bevolking en de groep ‘twijfelaars’, noch dat een dergelijk boek aanzet tot discriminatie van de genoemde personen of dat een dergelijk boek de genoemde personen belemmerd in de vrijheid hun geloof te belijden?

De uitgever voegt hieraan toe dat het te verwachten is dat wanneer het door de auteur beschreven boek geschreven was door een islamitisch auteur eenzelfde opzet van het boek te verwachten is, met dit verschil dat dat hij zou oproepen om exclusief voor de Islam te kiezen. Een dergelijke uiteenzetting is niet discriminerend of lasterend van aard voor christenen. Christenen en Islamieten zijn het hooguit niet met elkaar eens, maar beide boeken zijn een hulpmiddel om van elkaars mening kennis te nemen. Het is aan de lezer wat hij hiermee doet.
Het is aan de Odd Fellows te zorgen voor goede boeken die duidelijkheid geven over hun ontstaan, de problemen uit hun geschiedenis, hun doelstelling en werkwijzen, de interne discussies die bij hen gaande zijn, hun houding ten opzichte van andersdenkenden, hun problemen met bepaalde groepen christenen, enz.
De reacties van de Odd Fellows geven de uitgever op dit moment de indruk dat Odd Fellows liever zien dat er door buitenstaanders met geen woord over hen wordt geschreven, dan hooguit teksten die zij voor publiciteit hebben goedgekeurd en waar zij het dus mee eens zijn. Christenen, joden, islamieten, boeddhisten en hindoeïsten zijn al eeuwen gewend dat er door andersdenkenden over hen (leuke en minder leuke dingen) geschreven worden. Al die zaken hebben een bijdrage aan het publieke debat. Het is de taak van de uitgever auteurs te helpen bij het uiten van hun mening, hun geloof of hun overtuiging en deze aan het publiek bekend te maken. Het is onmogelijk dat iedere lezer het met een boek eens is. Hiermee wordt een boek nog niet lasterlijk of discriminerend.
Het boek van Hoekstra zegt nergens dat Odd Fellows slechte mensen zijn. Het boek roept nergens op om acties te ondernemen tegen Odd Fellows. Het boek plaatst alleen kritische opmerkingen en vraagtekens bij bepaalde aspecten van de Odd Fellows die in de literatuur te vinden zijn en beschouwt deze vanuit de christelijke levensovertuiging van de auteur.

De verwachting van de Odd Fellow aangaande het effect dat het boek De Keten Gebroken zal hebben, lijkt de auteur en uitgever wat te hooggespannen – van het leiden tot de verwording van de loge tot schuilkerk tot aan een gewijzigde beleidslijn van de landelijke synodes. Auteur en uitgever nemen aan dat Odd Fellows totnogtoe niets in hun omgeving hebben vernomen dat deze verwachtingen rechtvaardigt?

In het boek De keten gebroken gaat dhr Hoekstra dieper in op veel van de stellingen welke in deze reacties zijn terug te vinden.

Boekinformatie

De keten gebroken

Auteur: drs. J.G. Hoekstra
Uitgever: Moria
ISBN 90-6649-143-9
Prijs: € 14,95