Gnostiek

Een religieuze en filosofische beweging uit de Grieks - Romeinse wereld. Gnostische groeperingen hebben als kenmerk dat ze beschikken over geheime kennis (ook wel gnosis genaamd) over het wezen van het helaal en het menselijk bestaan in het bijzonder.
Door de eeuwen heen hebben schrijvers geprobeerd een relatie te leggen tussen het ontstaan van het christendom, de vroege christelijke kerk en het gnosticisme.
Dat het nieuwe testament geen ruimte laat voor de gnostiek wordt door deze schrijvers afgedaan met een zgn. samenzweringstheorie, waarin gesteld wordt dat de gnostische evangeliën van oudere datum zijn dan de canonieke evangeliën. Een bekend auteur van recente datum is Dan Brown, die in zijn fictieve roman De Da Vinci Code opnieuw deze bewering doet.

Binnen de wetenschap is geen ruimte voor deze steeds populairder wordende mening. De toegenomen kennis van de vroege kerk en de gnostische geschriften (o.a. door archeologische vondsten) wijzen juist in de richting dat de canonieke evangeliën van veel oudere datum zijn dan de zgn. gnostische evangeliën. Het is bijna zeker dat de gnostiek opkwam in de tweede eeuw na Christus.

Veel new-age groepen beweren door de eeuwen banden te hebben met gnostische groepen uit het verleden. Tot de gnostiek kunnen ook veel geheime genootschappen, zoals de vrijmetselaars en odd-fellows, gerekent worden.

Meer lezen:

De Da Vinci Code

Auteur: drs. B.J.E. van Noort
Uitgever: Importantia Publishing
fonds: Moria
ISBN 90-6659-116-1
Prijs: € 3,50